Sağlık ve Tıp Bilgileri Kaynak Sitesi

Yılan sokması durumunda yapılacak ilk yardım nedir?

Yılan sokmalarında başvurulacak birinci ilk yardım metodu nedir?
Başta sokan yılanın zehirli olup olmadığını tesbit etmek mümkün ofamıyacağı için, bütün yılan sokmalarında gerekli tedbirlerin alınması icabeder. Bu hususta aşağıda verilen prosedürlere başvurulmalıdır:
a.  Sokulan yerin üst kısmına sıkı bir bandaj (turnike) tatbik edilmelidir. Bu bandaj toplardamar kan akımını durduracak kadar su olmalı ve nabzın atışını durdurmamalıdır. Bandaj için bir mendil, kemer, kravat gibi şeyler kullanılabilinir. Bandaj her yirmi dakikada bir on dakikalık bir süre için açılmalıdır.
b.  Sokulan yerin üzerine haç biçimi bir kesit yapılmalı ve zehir emilerek çıkarılmalıdır.
c.  Sokulan kişi kesinlikle dinlenmeli ve mümkün olduğu kadar az ölçüde fiziki hareketler yapmalıdır.
d. Işınlan kişi en yakın hastaneye kaldırılmalı ve mümkünse hangi tip yılan tarafından sokulduğunu tesbit etmeye çalışılmalıdır.

Bir yılan sokması için alkol iyi bir tedavi yöntemi midir?
Kesinlikle hayır.

Zehirli yılanların sokması her zaman öldürücü olur mu?
Tam aksine. Erginlerin büyük çoğunluğu yılan sokmalarından sonra iyileşirler. Bu genellikle zehire antidot zehir verilebilinmesi için vakit kaybetmeden hastaneye getirildikleri zaman öyledir. Büyük tehlike çocuklardadır. Çünkü zehir onlarda daha yoğun bir tesir yapabilmektedir.

Elektirik çarpması, Elektirik çarpan kişiye yapılan ilk yardım nedir?

Elektrik çarpması halinde yapılacak ilk yardım nedir?

Kişi hala bir elektrik cereyanı ile temasta ise ona dokunmayın. Aksi taktirde bu sizin de ölüm nedeniniz olabilir. Hasta mümkün olduğu kadar çabuk elektrik kontağından ayrılmalıdır. Bu ya hastaya giden cereyanın kesilmesiyle veya hastayı cereyandan kuru bir sopa ile ayırmak ya da bir iple cereyandan uzağa çekmekle mümkündür. Hastaya cereyan ulaştıran teli kesmek için belki de bir balta kullanılabilinecektir. Baltayı kullanırken ellerinizin ve baltanın sapının kuru olmasına çok dikkat etmelisiniz.
Hasta elektrik cereyanından ayrıldıktan sonra ne gibi bir tedavi metoduna girişilmelidir?

a.  Suni solunum mümkün olduğu kadar çabuk başlatılmalıdır.

b.  Hasta rahat ve sıcak tutulmalı ve gerekirse kendisine oksijen verilmelidir.

c.  Genellikle temas yerinde bulunacak olan yanık kısım öteki yanıklar gibi tedavi edilmelidir.

Bayılma ve baş dönmesinde ne yapılır? İlk yardım metotları nelerdir?

Baygınlık ve baş dönmelerinde ilk yardım metotları nedir?
a.  Hastayı sırt üstü yatırın. Başı vücut seviyesinde veya vücut seviyesinden az daha aşağıda olmalıdır.
b.  Ayakarını vücut seviyesinden biraz daha yükseğe kaldırın.
c.  Sıkı bir yaka veya boyun bağı varsa bunları gevşetin ve hastanın rahat nefes almasını sağlayın.
d.  Nefes alması yetersizse suni solunum yapmakta çok yarar vardır.

Bir hasta bayıldığı zaman veya bir baş dönmesi nöbeti geçirmişse ne kadar süre sırt üstü yatar vaziyette tutulmalıdır?
Tamamen iyileşip kendine gelinceye kadar. Bu birkaç dakika devam ederse de, bazı hallerde yarım, hatta kırk beş dakika sürebilir.

Bir kez baygınlıktan kendine gelen bir kişinin kısa bir süre sonra yeniden baygınlık geçirmesi genel bir durum mudur?
Hayır, ancak baygınlık geçirmiş olan bir kişi, kendi haline bırakılmadan bir süre müşahede altında bulundurulmalıdır.

Baygınlık ölümle sonuçlanabilir mi?
Bu gibi bir hale aşağı yukarı hiç rastlanmaz. Ancak bayılan kişinin düşerken, başından alabileceği bir yara ölümüne neden olabilir.

Bayılmış olan kişilerin üzerine soğuk su dökülmeli mi?
Hayır.

Bayılan veya baş dönmesi geçiren kişiler kendiliklerinden iyileşebilirler mi?
Evet, tek gerekli tedavi yöntemi onları birkaç dakika yatar vaziyette bırakmaktır.

Soğuk Çatlağı (yanığı) nedir? maruz kalındığında ne yapılmalıdır?

Aşırı soğuğa maruz kalmaktan meydana gelen bir yanmadır.

Soğuk   çatlakları   için   başvurulması  gereken ilk yardım metotları hangileridir?

a.  ilk önce hastanın genel sağlık durumunun düzeltilmesi gerekmektedir. Bu yüzden hastanın ısınabilmesi için, sıcak şeyler yemesi ve içmesi gereklidir.

b.  Hastanın birden değil yavaş yavaş ısınması gerekir. Bunun için hasta hemen sıcak bir yere götürülmemelidir.

c.  Mevcut olabilecek ağrılar için kendisine ilaç verilmelidir. Aspirin ve buna benzer ilaçlar genellikle bu durum için yeterlidir.

d.  Etkilenen alan yavaş yavaş normale döndürülmeli ve egsersiz-yaptırılmalıdır. Kesinlikle ve hiçbir şekilde sert masaj veya ovmalara tabi tutulmamalıdır.

e.  Soğuk çatlaklarına maruz kalan kısım temiz ve kuru bir bandajla örtülmelidir.

Soğuk çatlakları olan alan hangi ısı derecesinde tutulmalıdır?

Soğuk çatlakları olan kısmı ılık suya sokun (38-40 C°)

Soğuk çatlakları olan bir kısmı kar sürerek ovmalı mıdır?

Hayır.

Soğuk çatlakları olan alana antiseptikler kullanılmalı mıdır?

Hayır. Bunlar yanık derecesini artırabilir.

Soğuk   çatlakları  olan bir  alanın normale   dönüşmesini  sağlayacak ilaçlar var mıdır?

Evet. Ancak bunlar bir doktor tarafından kullanılmalıdır.
Soğuk çatlaklarında meydana gelmiş olan hasar hemen anlaşılabilir mi?

Hayır. Meydana gelmiş olan hasarı tespit edebilmek bazen günlerce, bazen de haftalarca sürebilir.

Kırılma, çıkık ve burkulma durumlarında ne yapılmalıdır?

Kırıklar için başvurulacak ilk yardım metotları nedir?
a.  Hastanın sakin kalmasını sağlayın ve kırığın derecesi tayin olmadan kırık olan yeri kıpırdatmayın.
b.  Hastayı bir yere kaldırmadan kırık olan yeri kımıldamaz hale getirin veya ince tahtalarla sarın.
c.  Hastayı daima yatar vaziyette hastaneye kaldırın. Hastayı hiçbir zaman oturur vaziyette tutmayın ve kırılan yeri mümkün olduğu derece kıpırdatmayın.

Eğer kırığı saracak tahta parçaları bulunmazsa ne yapılmalıdır?
Muvakkat bir destek olarak kullanılabilecek bir tahta parçası, bir sopa veya düz olan sert bir cisim her zaman bulunabilecek şeylerdir. Ayrıca, kırılan bir kol vücuda, kırılan bir bacaksa öteki bacağa bağlanabilir.

Kırığa yerleştirilecek tahta parçası yumuşatılmak mıdır?
Evet. Bir kumaş veya giysi parçası ile kırılan alan arasına yerleştirilmelidir. Böylece fazla baskı nedeniyle kırık yerin daha fazla zedelenmesi önlenmiş olur.

Kırık kemiğe sarılacak ince tahta, yerine nasıl tutturulmalıdır?
Kırık üzerine yerleştirilecek tahta birkaç mendille veya yırtılarak bandaj yerine kullanılacak gömlek parçaları ile kırık alanının üstünde birkaç yerden bağlanmalıdır.

Kırığı tutacak tahta konmadan önce kırılan kol veya bacağa ne yapılmalıdır?
Kırık kol veya bacağı mümkün olduğu kadar düz tutun. Bunu hastanın canını yakmamak için elinizden geldiğince yavaş yapın.

Kırık bir kolu tahta bandaj içerisine almanın en iyi pozisyonları hangileridir?
Düz bir pozisyon. Veya kol vücuda bağlanabilecek, böylece vücut tahta yerine destek görevini yapacaktır.

Kınlan bir bacağı tahta destek içine almanın en iyi yolu nedir?
Öteki bacak destek olarak kullanılabilinir. Böylece kırık bacak düzletildikten sonra öteki bacağa başlanabilir. Bu vakaların çoğunluğunda mükemmel bir destek vazifesi görebilecektir.

Açık kırıklar için özel olan ilk yardım metotlarına başvurmak gerekli midir?
a.  Evet. Yara temiz bir bandajla örtülmelidir; bandaj bulunamazsa temiz bir mendil kullanılmalıdır.
b.  Eğer açık kırık ciddi kanamaya neden olmaktaysa, geçici olarak sıkı bir sargı (turnike) kullanılması gerekli olabilecektir.
c.  Kol veya bacak, tahta destek içine alınmalıdır; ancak kırık parçaların yer değiştirmesi için hiçbir teşebbüse girişilmemelidr.

Sıkı bir bandaj, zarar vermeden ne kadar süre yerinde bırakılabilir?
Kan akımının geri gelmesini temin bakımından konacak sıkı bandaj, her 20 dakikada bir birkaç dakikalık süre için gevşetilmelidir. Bu ara sürelerde kanayan arter üzerinde parmak ile bastırılmalıdır.

Kırılan bir kafatası için ne gibi acil ilk yardım gerekmektedir?
a.  Hastayı sırt üstü yatırmalı ve başı düz ve vücuduyla aynı seviyede olmalıdır.
b.  Hasta sakin tutulmalı ve kıpırdanması. engellenmelidir.
c.  Hasta sıcak  tutulmalı ve mümkün derecede  çabuk hastaneye nakledilmelidir.

Kafatası kırılan bir Kişiye alkollü bir içki veya sancı dindirici ilaçlar verilmeli midir?
Hayır. Bu, hastanın durumunu vahimleştirebileceği için kesinlikle verilmemelidir.

Yüzde meydana gelecek kemik kırıkları, kafatası kırıkları olarak kabul edilerek tedavilerine gidilmeli midir?
Evet. Yüzde meydana gelen bir kemik kırılması çok kez kafatasında bir kırıkla birlikte gelmektedir.

Kırılan bir çene. için en iyi ilk yardım metodu nedir?
a.  Dişlerin birbirilerine mümkün derece yakınlaşması için ağzı kapatın.
b.  Çeneyi, bir mendille başı çevreleyerek, başın üstünde bağlayın.
c.  Hastayı oturur vaziyette tutun.

Kırılmış bir omuz veya köprücük kemiği için en iyi ilk yardım metodu nedir?
Elini göğsüne getirin ve hasta rahat bir pozisyona girince bunu vücut etrafından bir gömlek veya kravatla bağlayın. Kol ve el göğüs duvarına yakın kalmalıdır. Bu bir destek vazifesi görecek ve kırık alanda hareketi önliyecektir .

Kırılan bir kol veya bacağı hastanın en rahat edebileceği şekilde hareketsiz hale getirmek doğru bir metot mudur?
Evet. Bu kırılan kol veya bacağı zorla düzeltmeye çalışmaktan daha iyi bir metotdur.

Bacaklarından ciddi yaralar almış bir kimsenin bu bacakları üzerinde yürümesine veya ağırlık taşımasına izin verilmeli midir?
Hayır. Kırık olmadığına emin olmadıkça bu uzuvların ağır bir yük taşımalarına engel olunmalıdır.

Ciddi bir burkulma ile bir kırık birbirinden nasıl ayırdedilebilinir?
Bu ayırımın yapılması her zaman mümkün olmamaktadır. Bunun içindir ki bütün ciddi incinmelerin kırüanış gibi ele alınması en doğru yoldur.

Çıkıklar için en uygun ilk yardım metodu nedir?
Doktor olmayanlar çıkıkları düzeltmeye kalkışmamalıdırlar. Yapılacak iş, çıkığın olduğu yeri kıpırdanamaz hale getirdikten sonra hastayı bir an önce hastaneye götürmektir.

Çıkık bir kol veya parmağı çekmek güvenli bir iş midir?
Bu ancak tıbbi müdahalede bulunmak imkansızsa yapılmalıdır.

Boyun yaralanmalarına ne gibi ilk yardım metotları tavsiye edilmektedir?
Eğer yaralanma ciddi ise, hasta sırt üstü olarak bir tahta döşeme üzerine yatırılarak hastaneye kaldırılmalıdır. Vücudun kıvrılması veya boynun oynatılması tehlikeli olabilir.

Boyun bölgesinde bir yaralanma veya zedelenme olmuşsa başın dik kalması ve boynun oynatılmaması önemli midir?
Evet. Bel kemiğinde herhangi bir hareketi önlemek için bunlar çok önemlidir. Hareketler omurilikteki sinirler üzerinde baskı yaparak felç olmasına yol açabilir.

Boynun oynamamasını temin etmek için en iyi metot hangisidir?
Bir kişi hastanın başının iki tarafını avuç içleriyle tutmalı ve böylece başının oynamasını engellemelidir.

Sırtta meydana gelmiş olması muhtemel bir kırık için başvurulması gerekli en uygun ilk yardım metotları nedir?
Sırtlarından yara alanlar veya sırtları zedelenenler yüz üstü hastaneye kaldırılmalıdırlar. Hasta ya bir tahta döşeme üzerine, bu temin edilemezse bir battaniye içerisine yatırılarak derhal hastaneye kaldırılmalıdır.

Ciddi bir kırık halinde hastanın doktor gelinceye kadar kaza yerinde tutulması mı daha güvenli bir tedbirdir, yoksa derhal hastaneye kaldırılması mı?
Eğer mümkünse doktor gelinceye kadar hastayı yerinde tutmak eh iyi yoldur. Çünkü yetersiz taşıma nedenlerinden çok ciddi kompli-kasyonlar meydana gelebilir. Bütün kırıklar hastanın birkaç dakika içerisinde hastaneye kaldırılmasını gerektirecek ölçüde ciddi olmamaktadır.

Gaz zehirlenmesi geçiren bir hastaya ne yapılmalıdır?

Havagazı zehirlenmesinde yapılacak acil ilk yardım nedir?
a.  Havagazını kapatın ve pencereleri açın.
b.  Hastayı temiz hava teneffüs edebileceği açık bir yere taşıyın.
c.  Hastayı sıkan yaka ve giysileri gevşetin.
d.  Oksijen verilebilmesi için bir ilk yardım ekibine haber ulaştırın.

Suni solunum ne kadar süre devam ettirilmelidir?
Nabız ve kalp atışı durmadığı sürece.

Gaz zehirlenmesinden kurtulanlar ciddi bir müşahede altında kalmalı mıdırlar?
Evet. Gaz zehirlenmesinin beyin hücrelerinde yapmış olduğu tahribattan ciddi akli düzensizlikler meydana gelebilir.

Sıcak çarpması ve sıcak halsizliği geçiren hastaya nasıl ilkyardım yapılır?

Sıcak çarpması nedir?
Fazla güneşte kalmaktan meydana gelen güneş ve çok yüksek ısılardan meydana gelen sıcak çarpmasıdır.

Sıcak çarpmasına maruz kalacak kişiler genellikle hangileridir?
Daha yaşlı olanlar ve sağlıkları iyi olmayanlar. Erkeklerin kadınlardan daha fazla sıcak çarpmasına maruz kaldıkları görülmektedir.

Sıcak çarpmasının karakteristik belirtileri ve sonuçları nedir?
Hastanın ateşi çok yükselir ve beyin, karaciğer veya böbrekleri gibi önemli organlarda büyük hasar meydana gelebilir.

Sıcak çarpmasında başvurulacak ilk yardım metotları hangileridir?
a.  Hastayı soğuk su bulunan bir tekneye yatırın. Tercihan tekneye buz da konmalıdır. Bu hastanın ateşini düşürecektir.
b.  Hastayı soğuk, sulu çarşaf veya havlulara sarın.
c.  Soğuk suyla bir lavman yapın.
d.  Doktoru mümkün olduğu kadar çabuk çağırın. Ateşleri uzun süre” 41 C°’nin üstünde kalan hastalar genellikle kurtarılama-maktadırlar.

Sıcak halsizliği nedir?
Bu; güneş dışında da, uzun süre yüksek ısıya maruz kalanların girdiği bir durumdur. Bunda kişiler fazlasiyle ter dökerler, zaafiyet geçirirler ve şuurlarını kaybederler, hatta bayılırlar. Sıcak halsizliği kadınlarda erkeklerden daha fazla görülür.

Sıcak halsizliği için başvurulacak ilk yardım metotları nedir?
a.  Sıcak halsizliği geçirmekte olan kişiler soğuk bir banyoya sokularak çabucak serinletilmelidirler.
b.  Kendilerine tuz tabletleri verilmelidir. Günde üç kez 65 gram tuz verilmesi yeterlidir. (Sıcak halsizliğinde fazla terleme olmakta ve vücudun tuz kaybına yol açmaktadır.)
c.  Sıvılar ve tuz vücut tarafından emilinceye kadar, hasta yatakta tutulmalıdır.

Kanama olan hastaya ilkyardım nasıl yapılır?

Kanamalar için en uygun ilk yardım metodu nedir?
Bu kanamanın türüne bağlıdır. Bağırsak sisteminde bir ülserden veya bir tümörden ya da fazla kan tükürmeden meydana gelebilecek iç kanama hallerinde, hasta yatırılmalı ve derhal hastaneye kaldırılmalıdır.

Bağırsak sisteminden veya akciğerlerden gelen kanamaları durdurabilmek için hastaya verilebilecek ilaçlar var mıdır?
Bu bir ilk yardım metodu değildir. Bu gibi hastaların ihtisas sahibi doktor tedavisine ihtiyaçları vardır ve bu doktor müdahalesi temin edilmeden herhangi bir yola başvurmak doğru bir hareket olmaz.

Dış kanamalar için en iyi tedavi metodu nedir?
a.  Yara üzerine doğrudan baskı yapın. Bu yaralı alan üzerine bir gazlı bez veya temiz bir mendil yerleştirerek ve bunun üzerine avuç içi veya parmaklarla baskı yaparak sağlanabilinir.
b.  Eğer kanama kolda veya bacakta ciddi bir yaralanma nedeniyle meydana gelmişse sıkı bir bandajın yerleştirilmesi gerekebilir. Bu sıkı bandaj, yaranın hemen vücuda yakın üst sınırına yerleştirilecektir. Kan akımının dönmesini sağlamak için bu sıkı bandajların her yirmi dakikada bir gevşetilmesi gerekli olduğu hatırlanmalıdır.

Bir sıkı bandaj yaranın ne kadar yakınında yerleştirilmelidir?
Mümkün olduğu kadar yakınında ve ancak kanı durduracak kadar sıkılmalıdır. Bir sıkı bandaj yeterli ölçüde sıkılmadı mı kanamayı artırabilir. Eğer fazla sıkı bağlanırsa gereksiz yere dokuların zedelenmesine yol açar.

Sıkı bandaj birkaç dakika için gevşetildiği zaman kanama yeniden başlar mı?
Hayır. Çok kez sıkı bandaj yirmi dakika yerinde kaldıktan sonra kanamanın tamamen durduğu görülmektedir. Bu durumlarda sıkı bandaj çıkarılabilinir.

Boyun bölgesinde sıkı bir bandaj kullanılmalı mıdır?
Hayır. Boyun bölgesinde meydana gelen bir kanamada takip edilecek en iyi yol kanamakta olan damarı parmaklarla sıkıştırmaktır.

Kişilerin dış yaralardan meydana gelen kanamalardan öldükleri görülmüş müdür?
Hayır. Kafatası derisinden, yüzden veya kol ve bacaklardan gelen kanamalar genellikle olduklarından daha ciddi görünmektedirler. Kafatası derisinden, kol veya bacaklardan gelen kanamalarda bir kişinin öldüğü ancak pek nadiren görülmektedir. Bu kanamalar genellikle birkaç dakika içerisinde kendiliklerinden dururlar.

Kanama olan kişiler hangi pozisyonda taşınmalıdırlar?
Genellikle sırt üstü düz vaziyette, veya bacakları yükseltilerek. Bu şekilde başa kan akımı temin edilerek şoka engel olunur.

Ciddi bir kanama olan kimselere alkollü içki veya kahve verilmeli midir?
Kanama olanlara hiçbir uyarıcı şeyin verilmemesi daha iyi olur. Bütün gayretler hastayı bir an önce hastaneye nakletmekte toplanmalıdır